fbpx
Uzgadnianie instalacji PV

Uzgadnianie instalacji PV

W świetle ostatnich zmian w przepisach prawa budowlanego nakazujących do urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 6,5 kW wprowadzających obowiązek uzgodnienia z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych projektu tych urządzeń oraz zawiadomienia organów Państwowej Straży Pożarnej, wśród inwestorów i instalatorów pojawiło się sporo wątpliwości i pytań. Dlatego szczególnie cenną inicjatywą wykazało się Stowarzyszenie Branży Fotowoltaicznej publikując „Fotowoltaiczny Dekalog Dobrych Praktyk”, który może stanowić wytyczne do projektowania takich instalacji.

Zapraszamy do obejrzenia webinarium pt. “Bezpieczeństwo instalacji PV“.


Instalacje fotowoltaiczne są bezpieczne!

BRE National Solar Centre, niezależny instytut badawczy z Wielkiej Brytanii, bardzo szczegółowo przeanalizował systemy fotowoltaiczne, które w jakikolwiek sposób były powiązane z incydentami pożarowymi domów i opublikował swoje wyniki w „Fire and Solar PV Systems – Investigations and Evidence in July 2017”. Najważniejszym wnioskiem tych badań jest to, że przy prawidłowej instalacji systemy PV są super bezpieczne. Badanie BRE wykryło mniej niż 60 incydentów pożarowych na rynku około 1 miliona systemów zainstalowanych w ciągu ostatnich siedmiu lat – z czego 42 stwierdzono jako spowodowane przez system fotowoltaiczny, a tylko 17 z nich oznaczono jako „poważne pożary”, które rozprzestrzeniły się poza źródło.

Zmiany w prawie

Zgodnie z Ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2020 poz. 471) od 19.09.2020 nowe brzmienie otrzymuje Art. 29, a wraz z nim:

„4. Nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia […] wykonywanie robót budowlanych polegających na:

3) instalowaniu:

c) pomp ciepła, wolno stojących kolektorów słonecznych, urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW z zastrzeżeniem, że do urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 6,5 kW stosuje się obowiązek uzgodnienia z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej, zwany dalej „uzgodnieniem pod względem ochrony przeciwpożarowej”, projektu tych urządzeń oraz zawiadomienia organów Państwowej Straży Pożarnej, o którym mowa w art. 56 ust. 1a”

Wytyczne, czyli co należy wpisać do projektu

Jak należy zatem zapewnić zgodność z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej, wyjaśniamy poniżej.

Uzgodnieniu pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej podlegają dane dotyczące warunków ochrony przeciwpożarowej, które powinny uwzględniać obowiązujące przepisy z zakresu ochrony przeciwpożarowej oraz zasad wiedzy technicznej, w szczególności:

  • PN-HD 60364-7-712:2016 Instalacje elektryczne niskiego napięcia – Część 7 712: Wymagania dotyczące specjalnych instalacji lub lokalizacji – Fotowoltaiczne (PV) układy zasilania;
  • PN-EN IEC 61730-1:2018-06 Ocena bezpieczeństwa modułu fotowoltaicznego (PV) – Część 1: Wymagania dotyczące konstrukcji;
  • PN-EN IEC 61730-2:2018-06 Ocena bezpieczeństwa modułu fotowoltaicznego (PV) – Część 2: Wymagania dotyczące badań;
  • PN-EN 62446-1:2016-08 oraz PN-EN 62446-1:2016-08/A1:2019-01 Systemy fotowoltaiczne (PV) – Wymagania dotyczące badań, dokumentacji i utrzymania – Część 1: Systemy podłączone do sieci – Dokumentacja, odbiory i nadzór;

W przypadku budynków indywidualnych należy zastosować następujące zalecenia:

  • Nakaz wykonywania połączeń DC za pomocą szybkozłączek (np. złączy MC4) tego samego typu i producenta.
  • Ze względów bezpieczeństwa należy minimalizować w instalacji ilość połączeń DC.
  • Trasy przewodów DC prowadzić, o ile to możliwe, w metalowych kanałach kablowych (eliminując wszelkie ostre krawędzie).
  • Oznakowanie obiektu znakiem bezpieczeństwa wg normy PN-EN 60364-7-712 informującym o obecności w obiekcie instalacji fotowoltaicznej: naklejka z wizerunkiem modułów PV na dachu budynku powinna być umieszczona:
    1. w miejscu przyłączenia instalacji PV,
    2. przy liczniku oraz
    3. przy głównym wyłączniku zasilania.

      (Plik z grafiką do pobrania na końcu tego artykułu)
  • Trasy kablowe powinny zostać odpowiednio oznakowane „Niebezpieczeństwo – wysokie napięcie DC w ciągu dnia obecne po wyłączeniu instalacji”.
  • Poprawny sposób przeprowadzenia kabla lub przewodu przez ściany i stropy – przejścia, przez które są prowadzone kable, powinny być uszczelnione odpowiednimi materiałami ognioodpornymi, w sposób zapewniający klasę odporności ogniowej przepustu instalacyjnego, zgodną z klasą odporności ogniowej przenikanego elementu.
  • Wyposażenie instalacji PV w gaśnicę proszkową zlokalizowaną w pobliżu falownika PV.

Dodatkowo w budynku powinny znajdować się informacje o przygotowaniu obiektu budowlanego i terenu do prowadzenia działań ratowniczo-gaśniczych,  przykładowo plan urządzenia fotowoltaicznego przedstawiający na rzucie obiektu budowlanego lub terenu oraz przekroju obiektu budowlanego usytuowanie urządzenia fotowoltaicznego zainstalowanego na obiekcie budowlanym lub terenie, w szczególności oznaczenie:

  • obszaru lokalizacji modułów PV,
  • lokalizację falownika/ów PV,
  • miejsc usytuowania elementu (np. rozłącznika) zapewniającego odłączenie napięcia po stronie DC falownika (nawet jeśli stanowi wyposażenie falownika PV),
  • przebiegu tras oprzewodowania prądu stałego (po stronie DC) pozostających pod napięciem,
  • ewentualnych ognioodpornych obudów lub osłon projektowanych na tym oprzewodowaniu,
  • opcjonalnie przebiegu tras oprzewodowania prądu przemiennego,
  • legendę zastosowanych oznaczeń graficznych i literowych,
  • wskazanie osób lub podmiotów opracowujących plan oraz datę jego opracowania
Karta zgłoszenia do organów Państwowej Straży Pożarnej
Rys. 1. Proponowana karta informacyjna stanowiąca załącznik projektu instalacji PV
(na wzór niemieckiej normy VDE-AR-2100-712)

Natomiast w przypadku budynków, dla których wymagany jest Przeciwpożarowy Wyłącznik Prądu (np. te, które mają strefy pożarowe o kubaturze większej niż 1000m3) dodatkowo należy zapewnić:

  • charakterystykę zagrożenia pożarowego wynikającą z:
    1. właściwości pożarowych (klasyfikacji w zakresie reakcji na ogień oraz stopnia rozprzestrzeniania ognia) wyrobów stanowiących elementy urządzeń fotowoltaicznych,
    2. oddziaływania potencjalnego pożaru urządzeń fotowoltaicznych na elementy obiektu budowlanego w kontekście właściwości pożarowych tych elementów;
  • informacje o sposobie zabezpieczenia przeciwpożarowego fotowoltaicznej instalacji elektrycznej, w tym dane dotyczące:
    1. wyposażenia urządzeń fotowoltaicznych w wymagane środki ochrony przed pożarem powodowanym przez urządzenia elektryczne (np. wskutek uszkodzenia izolacji oprzewodowania po stronie prądu stałego (DC), wystąpienia prądu zwarciowego lub oddziaływania cieplnego emitowanego przez urządzenia elektryczne),
    2. ochrony przed zagrożeniami pożarowymi wynikającymi ze sposobu prowadzenia oprzewodowania w budynku oraz klasy reakcji na ogień kabli (np. prowadzonych w obrębie dróg ewakuacyjnych),
    3. ochrony odgromowej urządzeń fotowoltaicznych,
    4. uszczelnienia ognioodpornego przejść instalacyjnych przez elementy oddzielenia przeciwpożarowego lub przegrody o wymaganej klasie odporności ogniowej co najmniej EI60 wydzielające przeciwpożarowo „pomieszczenia zamknięte”;
  • informacje o zapewnieniu ograniczenia rozprzestrzenia się ognia na obiekty sąsiednie, w kontekście wymaganych warunków usytuowania obiektów budowlanych z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe (np. zachowania niepalności ścian oddzielenia przeciwpożarowego, nierozprzestrzeniania ognia i klasy odporności ogniowej dachu oraz przekrycia dachu);

Warto również przytoczyć Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.2019.0.1065):

§ 183 Warunki techniczne dotyczące instalacji elektrycznych
[…]
2. Przeciwpożarowy wyłącznik prądu, odcinający dopływ prądu do wszystkich obwodów, z wyjątkiem obwodów zasilających instalacje i urządzenia, których funkcjonowanie jest niezbędne podczas pożaru, należy stosować w strefach pożarowych o kubaturze przekraczającej 1000 m3 lub zawierających strefy zagrożone wybuchem.

Rozwiązania techniczne dla w/w wymagania mogą być następujące:

  • Stosowanie rozłącznika DC na dachu budynku – wariant a) na rysunku powyżej, przy czym rozłącznik ten powinien spełniać następujące wymagania:
    1. Musi izolować wszystkie przewody pod napięciem,
    2. Musi być przystosowany do prądu stałego,
    3. Musi być oznaczony jako rozłącznik DC, z wyraźnie zaznaczonymi pozycjami WŁ. i WYŁ,
    4. Musi być atestowany i certyfikowany do działania w warunkach pożaru,
    5. Obudowy przełączników powinny być również oznaczone napisem „Niebezpieczeństwo – zawiera części pod napięciem w ciągu dnia”. Wszystkie etykiety muszą być wyraźne, dobrze widoczne, zbudowane i przymocowane do końca oraz czytelne.

Alternatywnym rozwiązaniem jest:

  • montaż falowników poza strefą pożarową (np. na ścianie lub na dachu budynku) – wariant b) na rysunku powyżej lub
  • montaż falowników w wydzielonej strefie pożarowej (np. w rozdzielnicy głównej budynku)

Dodatkowo należy zapewnić:

  • Prowadzenie przewodów DC w sposób podobny do tych, które muszą pozostać pod napięciem w przypadku pożaru: kable odporne na działanie wysokiej temperatury i wody, obudowanie kabli ogniochronnym kanałem kablowym lub poprowadzenie ich trasami wydzielonymi pożarowo, np. w szachtach kablowych, na zewnątrz budynków, itp.
  • Zaleca się stosowanie odstępów min. 15 cm pomiędzy przewodami “+” oraz “-” po stronie DC.
  • Informacja o instalacji PV umieszczona przy Przeciwpożarowym Wyłączniku Prądu.
  • Należy uzupełnić „Instrukcję bezpieczeństwa pożarowego” o sekcję dotyczącą instalacji PV.

A co z zawiadomieniem organów Państwowej Straży Pożarnej?

Nie ma wytycznych lub rozporządzeń, które regulowałyby ten wymóg narzucony w/w Ustawą. Na chwilę obecną wydaje się być zasadnym przekazanie zwięzłej informacji o dokonaniu montażu instalacji PV na budynku pod wskazanym adresem.

Bezpieczeństwo z firmą Fronius

Firma Fronius przykłada bardzo dużą wagę do bezpieczeństwa instalacji PV. Podejmujemy szereg działań w tym zakresie, które są naturalną konsekwencją 25-letniego doświadczenia firmy w branży fotowoltaicznej.

  • Podstawą bezpiecznej instalacji jest jej poprawne zaprojektowanie i wykonanie. Dlatego stale szkolimy naszych instalatorów i wyposażamy ich w najbardziej aktualną wiedzę.
  • Zgodność ze standardami to podstawa, ale zwykle przekraczamy ich wymagania, stawiając na najwyższą jakość w projektowaniu i produkcji falowników.
  • Dobry monitoring jest aniołem stróżem systemu fotowoltaicznego. Oferujemy falowniki wyposażone w wiele funkcji ciągłego monitorowania stanu instalacji.
  • Klasyczne falowniki wymagają minimalnej ilości połączeń po stronie DC, co zmniejsza ryzyko powstania pożaru.

Więcej materiałów na temat bezpieczeństwa pożarowego instalacji fotowoltaicznych.

Dodatek: fragment Ustawy prawo budowlane

Nowa wersja (obowiązująca od 19-09-2020)

Montażu pomp ciepła, wolno stojących kolektorów słonecznych, urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW z zastrzeżeniem, że do urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 6,5 kW stosuje się obowiązek uzgodnienia z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej, zwany dalej „uzgodnieniem pod względem ochrony przeciwpożarowej”, projektu tych urządzeń oraz zawiadomienia organów Państwowej Straży Pożarnej, o którym mowa w art. 56 ust. 1a,

Stara wersja (obowiązująca do 18-09-2020)

montażu pomp ciepła, wolnostojących kolektorów słonecznych, urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW oraz mikroinstalacji biogazu rolniczego w rozumieniu art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2018 r. poz. 2389, z późn. zm.3) ) z zastrzeżeniem, że do urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 6,5 kW oraz mikroinstalacji biogazu rolniczego, stosuje się obowiązek uzgodnienia pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej projektu budowlanego, o którym mowa w art. 6b ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1372 i 1518), oraz zawiadomienia organów Państwowej Straży Pożarnej, o którym mowa w art. 56 ust. 1a tej ustawy;

Webinarium

WEBINARIUM “BEZPIECZEŃSTWO INSTALACJI PV”

Zapraszamy do obejrzenia webinarium.

Pliki do pobrania

4 odpowiedź do “Uzgadnianie instalacji PV”

  1. Dziękuje za przekazane informacje. Uwielbiam przepisy których nikt nawet ten co je tworzył nie potrafi wskazać jak stosować. Wasz artykuł sporo mi rozjaśnił i doprecyzował bo sporo jest sprzecznych niejasnych interpretacji obecnego bałaganu. Rozumiem, że obecny stan prawny tej sytuacji nie tylko był martwym przepisem do tej pory ale będzie również taki do września, Czy w tych przepisach obecnych i tych od września jest rozdzielenie instalacji zintegrowanych z budynkiem a tych na gruncie? Nie widziałem też w przytoczonych slajdach obecnego stanu prawnego tej bariery 6.5 kW która jasno jest zapisane w przytoczonych przepisach wchodzących w życie od 19 września. A ostanie pytanie prosto z podwórka do instalatorów i specjalistów Froniusa czy w obecnych czasach jak montujecie instalacje PV to robicie zgłoszenie do SP i tworzycie projekt budowlany aby móc go uzgodnić z wymaganiami ochrony ppoż. To jest jakiś żart ale to jest własnie obowiązujące prawo. SZOK!!

  2. Wielkie dzięki za kolejne rozjaśnienie tematu i konkretne wytłumaczenie nowych wymogów. Póki co, najgorsze w tym wszystkim jest to, że większość Rzeczoznawców promuje SE jako tego bezpiecznego i nawet nie chce rozmawiać o użyciu falownika łańcuchowego. Ewentualnie, polecają dokładać rozłącznik DC przy modułach, który w rzeczywistości jest niczym innym, jak potencjalnym źródłem pożaru.
    Wszystkie te zmiany wprowadzą dodatkowy chaos (obieg dokumentów, dodatkowy czas przy realizacji itp itd.), który już obecnie zaczyna się na rynku… najlepsze rozwiązanie jakie słyszałem, to propozycja samego inwestora: “Panie, przyjedziecie, zamontujecie a w papierach proszę wpisać, że to ja zamontowałem…” powrót szarej strefy i melin 🙂

  3. Bardzo dziękujemy za wszystkie uwagi i komentarze. Właśnie opublikowaliśmy nową wersję tego artykułu, która mamy nadzieję wyjaśni wszelkie niejasności.

    Odpowiadając na pytania i tezy w komentarzach:
    / w przypadku instalacji na budynkach, które nie maja obowiązku stosowania Przeciwpożarowego Wyłącznika Prądu, nie ma obowiązku stosowania dodatkowych rozłączników DC. Ważne jest natomiast, aby poprawnie oznakować instalację.
    / w przypadku instalacji na gruncie – podobnie jak powyżej – nie ma konieczności stosowania rozłączników DC.
    / urządzenia typu MLPS (obniżanie napięcia na poziomie modułu) nie spełniają wymogów rozłączników stosowanych w ochronie przeciwpożarowej i nie mogą być jedynym sposobem zabezpieczania instalacji fotowoltoaicznej przed wprowadzeniem napięcia do strefy pożarowej o kubaturze > 1000m3

  4. Proponuje zacząć konferencje od tego tematu. Można by tak dyskutować od czwartku do wtorku.
    Szczególnie nad wielkością mocy- od której instalacja staje się szczególnie niebezpieczna.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

%d bloggers like this: