fbpx

Tag: bezpieczeństwo p.poż.

Bezpieczeństwo pożarowe instalacji PV, zarówno w aspekcie prewencji powstania pożaru, jak i ewentualnego gaszenia budynku z instalacją PV

Biała księga :: Uzgadnianie projektów instalacji PV

Biała księga :: Uzgadnianie projektów instalacji PV

W świetle ostatnich zmian w przepisach prawa budowlanego nakazujących do urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 6,5 kW wprowadzających obowiązek uzgodnienia z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych projektu tych urządzeń oraz zawiadomienia organów Państwowej Straży Pożarnej, wśród inwestorów i instalatorów pojawiło się sporo wątpliwości i pytań. Dlatego zapraszamy do lektury niniejszej Białej Księgi, która odpowiada na większość z nich.

Wytyczne SBF – jak czytać?

Wytyczne SBF – jak czytać?

Pod koniec października Stowarzyszenie Branży Fotowoltaicznej (SBF) polska PV opublikowało wytyczne dotyczące projektowania i wykonania instalacji PV w kontekście ich bezpieczeństwa przeciwpożarowego.

Ponieważ dokument zawiera wiele cennych informacji, postaramy się zwrócić uwagę na najważniejsze z nich.

Przewodnik

Aby łatwo odnaleźć się w gąszczu różnych instalacji, poniżej przedstawiamy ikonografikę z najczęściej spotykanymi wariantami:

Rys. 1. Przewodnik po uzgadnianiu i zalecanych rozwiązaniach

Po pierwsze – czy zawsze rozłącznik DC?

Pojawiło się sporo wątpliwości: czy uzgodnienie instalacji PV z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych jest tożsame z koniecznością stosowania rozłącznika DC? Otóż NIE!

Norma niemiecka VDE-AR-E 2100-712, która tak chętnie jest cytowana w różnych publikacjach mówi wyraźnie:

Folgende Massnahmen zur Umsetzung der Mindestanforderungen sind zu realisieren:

  • Kennzeichnung von Anlagen und PV-DC-Leitungsfuhrung (siehe Abschnitt 5) und bauliche und organisatorische InstallationsmaGnahmen (siehe Abschnitt 6)
    ODER
  • technische Installationsmassnahmen (siehe Abschnitt 7).

Die DC-Spannung kann nach dem Abschalten des AC-Netzes bestehen bleiben.

Co można przetłumaczyć następująco:

[Wg VDE-AR-E 2100-712] w celu zapewnienia spełnienia minimalnych wymagań należy wdrożyć następujące środki :

  • oznakowanie systemu i tras kablowych PV-DC (rozdział 5) oraz budowlane i organizacyjne środki instalacyjne (rozdział 6)
    LUB
  • techniczne środki instalacyjne (rozdział 7).

Napięcie DC może pozostać w instalacji po wyłączeniu sieci AC.

Również w publikacji SBF możemy znaleźć podobny fragment, który odwołuje się do budynków, w których nie ma PWP, tj. przeciwpożarowego wyłącznika prądu:

Rys. 2. zasady prowadzenia przewodów DC

W przypadku, gdy w budynku jest zainstalowany PWP i nie możemy wprowadzić napięcia do strefy pożarowej o kubaturze > 1000m3, możliwe jest (i zgodne z w/w niemiecką normą krajową) prowadzenie instalacji DC na zewnątrz – co w praktyce oznacza również montaż falownika PV na zewnątrz strefy pożarowej.

Po drugie – co to jest AFDD i AFCI?

Rys. 3. Wymogi dla zastosowania układów AFDD / AFCI.

Zacznijmy od dobrze znanych układów AFDD (ang. Arc Fault Detecting Device – układy wykrywania łuku). Polska wersja normy PN-HD 60364-4-42:2011 – “Instalacje elektryczne niskiego napięcia — Część 4-42: Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa — Ochrona przed skutkami oddziaływania cieplnego” określa sytuacje szczególnego zagrożenia pożarowego, w których powinno instalować się te dodatkowe zabezpieczenia.

Natomiast normę międzynarodową PN-EN 62606 “Wymagania ogólne dla urządzeń do detekcji zwarć łukowych” stosuje się do urządzeń do detekcji zwarć łukowych (dalej nazywanych AFDD) przeznaczonych do użytku domowego i podobnych zastosowań w obwodach a.c.

Należy zatem zaznaczyć, że:

stosowanie układów AFDD jest niezależne od instalacji fotowoltaicznej w danym budynku. Innymi słowy: jeżeli budynek kwalifikuje się do stosowania układów AFDD, to powinny one zostać tam zainstalowane bez względu na obecność instalacji PV.

Trochę inaczej sprawa wygląda z układami AFCI (ang. Arc Fault Circuit Interrupter). Możemy dla uproszczenia przyjąć, że układy te stosuje się po stronie DC instalacji PV. Mogą one być wbudowane w falowniki.

Aktualnie w Europie nie istnieje standard ani norma, która opisywałaby budowę, działanie, sposób instalacji czy metodę badania takich układów. Oznacza to, że przeciętny chiński producent falowników może swoje produkty promować skrótem AFCI, co w praktyce równie dobrze może oznaczać “Almost Fantastic Chineese Inverter“. Żaden z europejskich producentów falowników nie oferuje tej funkcjonalności PRZED ustaleniem europejskiego standardu.

UWAGA! Nie jest wiadome, czy aktualnie stosowane układy AFCI, np. zabudowane w falownikach, będą spełniały wymagania europejskich norm, których wprowadzenie planowane jest na drugą połowę 2021 roku.

Po trzecie – optymalizatory i mikrofalowniki

Wytyczne SBF stawiają sprawę jasno:

Rys. 4. wymagania odnośnie połączeń DC

Po pierwsze: stosując urządzenia typu MLPE (ang. Module Level Power Electronics) należy zwrócić szczególną uwagę na rodzaje złącz DC w tych urządzeniach i przy modułach. Muszą one pochodzić od tego samego producenta i być tego samego typu! W przeciwnym wypadku narażamy się na możliwość powstania łuku elektrycznego, a w jego wyniku – pożaru. Więcej na ten temat w tym artykule.

Po drugie: stosowanie urządzeń MLPE takich jak zewnętrznie dołączane optymalizatory trzykrotnie zwiększamy ilość połączeń w porównaniu do instalacji z falownikiem łańcuchowym.

Rys. 5. ilość połączeń w instalacji: a) ze zwykłym falownikiem łańcuchowym, b) z dołączanymi układami MLPE / MLPS.

Jest to sprzeczne z zaleceniami poradnika, nakazującymi ograniczenie liczby połączeń DC w instalacji PV.

Podsumowanie

Przypominamy, że rozważając moc instalacji PV bierzemy pod uwagę generator – czyli moc modułów PV (a nie przetwornik, jakim jest falownik). Dlatego wszystkie wartości dla ułatwienia oznaczamy w “kWp”.

Jeśli instalacja PV ma ≤ 6.5 kWp

Brak konieczności uzgodnień z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń ppoż. Co oczywiście nie oznacza, że instalację można zrobić bez projektu, niechlujnie i niezgodnie z przepisami czy też normami.

Jeśli instalacja PV ma > 6.5 kWp, ale ≤ 50.0 kWp

Konieczne jest uzgodnienie “projektu tych urządzeń” z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń ppoż. Wspólnie z rzeczoznawcą powinny zostać dobrane adekwatne środki bezpieczeństwa. I nie polega to na tym, aby bezkrytycznie pakować do instalacji “wyłączniki strażaka” lub układy MLPS (optymalizatory, mikrofalowniki), ponieważ zbyt duża ilość zbędnych urządzeń i dodatkowych połączeń zwiększa ryzyko powstania pożaru w instalacji PV!

Środki organizacyjne, o których mówią normy i wytyczne SBF to:

  • prowadzenie przewodów DC poza zasięgiem ręki, podtynkowo lub w korytkach kablowych EI30
  • prawidłowe oznakowanie tras kablowych DC

Jeżeli jednak w budynku znajduje się PWP (przeciwpożarowy wyłącznik prądu), rozwiązaniem akceptowalnym jest pozostawienie przewodów DC poza strefą pożarową, czyli: montaż falownika PV na zewnątrz tej strefy.

Rys. 6. montaż falowników na zewnątrz strefy pożarowej. Do strefy nie jest wprowadzane napięcie, ponieważ przy zaniku napięcia AC falownik ma obowiązek rozłączyć stronę AC.

Jeśli instalacja PV ma > 50.0 kWp

Dla takiej instalacji wymaganie jest uzyskanie pozwolenia na budowę, a co za tym idzie: uprzednie przygotowanie projektu budowlanego przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia.

Również w tym przypadku możliwe jest wykorzystanie rozwiązań organizacyjnych stosowanych w instalacjach o mocy > 6.5 kWp, ale ≤ 50.0 kWp.

A teraz – do pobrania!

Wytyczne SBF – do pobrania

Wytyczne SBF – do pobrania

Do pobrania najnowsze wytyczne opracowane przez Stowarzyszenie Branży Fotowoltaicznej (SBF) Polska PV.
Przed pobraniem prosimy zapoznać się z tym artykułem!

Uzgadnianie projektów instalacji PV z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych

Uzgadnianie projektów instalacji PV z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych

Ostatnia aktualizacja: 10.09.2020

W świetle ostatnich zmian w przepisach prawa budowlanego nakazujących do urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 6,5 kW wprowadzających obowiązek uzgodnienia z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych projektu tych urządzeń oraz zawiadomienia organów Państwowej Straży Pożarnej, wśród inwestorów i instalatorów pojawiło się sporo wątpliwości i pytań. Dlatego zapraszamy do lektury niniejszego artykułu, który odpowiada na większość z nich.

Zapraszamy do obejrzenia webinarium pt. “Bezpieczeństwo instalacji PV“.


Instalacje fotowoltaiczne są bezpieczne!

Najważniejszym wnioskiem różnych badań prowadzonych w Europie jest to, że przy prawidłowej instalacji systemy PV są super bezpieczne. Dlatego tak ważne jest stosowanie norm, standardów i przepisów, które zawierają wytyczne dotyczące poprawnego projektu i instalacji W tym artykule podsumowujemy najważniejsze zasady i kryteria wyboru elementów systemu oraz zalecenia dotyczące instalacji w kontekście uzgadniania projektów instalacji PV z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych. Zwracamy również uwagę, że projekt systemu, w którym występuje jak najmniejsza liczba (profesjonalnie zainstalowanych, kompatybilnych) połączeń wtykowych prądu stałego oraz wysokiej jakości falownik ze zintegrowanymi zabezpieczeniami sprawia, że bezpieczna technologia fotowoltaiczna jest jeszcze bezpieczniejsza.

Przez kilka dziesięcioleci fotowoltaika sprawdziła się jako zrównoważona, elastyczna i skuteczna technologia wytwarzania energii. Zgodnie z danymi opublikowanymi przez BRE National Solar Centre, niezależny instytut badawczy z Wielkiej Brytanii w publikacji  „Fire and Solar PV Systems – Investigations and Evidence in July 2017” –  prawidłowo zaprojektowana oraz eksploatowana instalacja nie stwarza zwiększonego ryzyka powstania pożaru w budynku. Badanie BRE wykryło mniej niż 60 incydentów pożarowych na rynku około 1 miliona systemów zainstalowanych w ciągu ostatnich siedmiu lat – z czego 42 stwierdzono jako spowodowane przez system fotowoltaiczny, a tylko 17 z nich oznaczono jako „poważne pożary”, które rozprzestrzeniły się poza źródło. Podobne wnioski płyną również z innych raportów opublikowanych m.in. przez TÜV Rheinland we współpracy z Instytutem Systemów Energetyki Słonecznej im. Fraunhofera gdzie wskazuje się, że pożary wywołane przez system PV stanową zaledwie 0,016% w odniesieniu do wszystkich instalacji fotowoltaicznych powstałych w Niemczech.

Zmiany w ustawie prawo budowlane

Zgodnie z Ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2020 poz. 471) od 19.09.2020 nowe brzmienie otrzymuje Art. 29 prawa budowlanego, a wraz z nim:

„4. Nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia […] wykonywanie robót budowlanych polegających na:

3) instalowaniu:

c) pomp ciepła, wolno stojących kolektorów słonecznych, urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW z zastrzeżeniem, że do urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 6,5 kW[1] stosuje się obowiązek uzgodnienia z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej, zwany dalej „uzgodnieniem pod względem ochrony przeciwpożarowej”, projektu tych urządzeń oraz zawiadomienia organów Państwowej Straży Pożarnej, o którym mowa w art. 56 ust. 1a”

A zatem po 19.09.2020 konieczne będzie potwierdzenie przez rzeczoznawcę w formie uzgodnienia, że spełnione są wymagania ochrony przeciwpożarowej nowoprojektowanej instalacji fotowoltaicznej, gdy łączna moc modułów będzie większa niż 6,5kWp. Innymi słowy, projekt techniczny takiej instalacji będzie wymagał obowiązkowego uzgodnienia pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej z uwagi na Art. 29 ust. 4 pkt. 3 lit. c. (Dz. U. 2020 poz. 1333).

Na chwilę obecną przepisy nie wskazują jakie wymagania należy spełnić w kontekście projektowanej instalacji fotowoltaicznej. Należy zatem przyjąć, że zakres opracowania powinien obejmować istotne elementy wskazane w § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 grudnia 2015r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej  (Dz. U. z 2015r., poz. 2117). Zakres ten będzie oczywiście zależny m.in. od kategorii zagrożenia ludzi przedmiotowego budynku.

Budynki oraz części budynków z uwagi na przeznaczenie i sposób użytkowania, dzieli się na:

  • mieszkalne, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej charakteryzowane kategorią zagrożenia ludzi, określane dalej jako ZL I, ZL II, ZL III, ZL IV, ZL V;
  • produkcyjne i magazynowe, określane dalej jako PM;
  • inwentarskie (służące do hodowli inwentarza), określane dalej jako IN.

[1] Moc zainstalowana instalacji fotowoltaicznej interpretowana jest jako moc pola modułów, dlatego należy to rozumieć jako „6,5kWp”.

Budynki mieszkalne jednorodzinne

Budynki na dachach których najczęściej projektowana jest instalacja fotowoltaiczna, to budynki mieszkalne jednorodzinne. Budynki takie klasyfikuje się jako ZL IV, jednak z punktu widzenia projektowego są specyficzną grupą obiektów, które przy projektowaniu najczęściej nie wymagają uzgodnienia z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych [2]. Mają też znacznie mniejsze wymagania w zakresie ochrony przeciwpożarowej np. dla budynków niskich (N) nie określa się chociażby klasy odporności pożarowej oraz innych istotnych parametrów jak odporność ogniowa ścian wewnętrznych, konstrukcji dachu czy przekrycia dachu. Pozornie mogłoby się wydawać, że zaprojektowanie w takim obiekcie instalacji fotowoltaicznej nie będzie ograniczone żadnymi dodatkowymi wymaganiami, ale nie do końca jest to prawda. W Polsce nie występują przepisy szczegółowe dotyczące projektowania instalacji PV z uwagi na przepisy przeciwpożarowe. Nie mniej jednak Prawo Budowlane w art. 5 nakazuje projektowania obiektu budowlanego oraz urządzeń z nim związanych w taki sposób, żeby zapewnić odpowiednie bezpieczeństwo pożarowe. Bezsprzecznie instalacja PV jest takim urządzeniem i nie może być ignorowana w procesie projektowym. Ten sam artykuł tj. Art. 5 ust. 1 określa, że instalacja (urządzenia) może być projektowana na zasadach wiedzy technicznej. Wiedzą techniczną są normy i publikacje, ale także wykorzystanie polskich przepisów, które nie są przeznaczone bezpośrednio dla instalacji PV. Dotyczy to chociażby rozporządzenia MSWiA ws. uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej. Rozporządzenie to określa wytyczne dla projektów budowlanych, nie projektów technicznych (o których mowa w przypadku instalacji ≤ 50kWp), jednak zapisy te mogą być wykorzystane – poprzez pewne analogie – w projektach budowlanych instalacji fotowoltaicznych.

W zakresie opracowania to projektant powinien określić, czy projektowana przez niego instalacja ma wpływ na następujące parametry:

  • przewidywaną gęstość obciążenia ogniowego,
  • ocenę zagrożenia wybuchem pomieszczeń oraz przestrzeni zewnętrznych,
  • informację o stopniu rozprzestrzeniania ognia elementów budowlanych,
  • podział obiektu na strefy pożarowe
  • informacje o usytuowaniu z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe, w tym o odległości od obiektów sąsiadujących,
  • informacje o warunkach i strategii ewakuacji ludzi lub ich ratowania w inny sposób.

oraz dodatkowo informacje o sposobie zabezpieczenia przeciwpożarowego instalacji PV, a także rozwiązania zmniejszające ryzyko powstania pożaru. Aby spełnić te wymogi należy skorzystać z następujących zasad wiedzy technicznej:

  • połączenia DC zaprojektować za pomocą szybkozłączek (np. złączy MC4) wyłącznie tego samego typu i producenta,
  • zminimalizować w instalacji ilość połączeń DC,
  • trasy przewodów DC prowadzić w metalowych kanałach kablowych (eliminując wszelkie ostre krawędzie), a tam gdzie to konieczne w obudowie zapewniającej EI 30, EI 60 lub EI 120,
  • trasy przewodów odpowiednio oznakować: „Niebezpieczeństwo – wysokie napięcie DC w ciągu dnia obecne po wyłączeniu instalacji”,
  • przepusty instalacyjne przez ściany oddzielenia przeciwpożarowego należy zabezpieczyć w tej samej klasie odporności ogniowej co przegroda,
  • zapewnić ochronę odgromową urządzeń fotowoltaicznych (jeżeli na budynku istnieje instalacja odgromowa).

Wyposażenie w gaśnice

Najszybciej do akcji gaśniczej mogą przystąpić mieszkańcy danego budynku. Dlatego – choć nie ma tu wymogów formalno-prawnych – należy zapewnić wyposażenie instalacji PV w gaśnicę proszkową 4 kg ABC (GP-4x) zlokalizowaną w pobliżu falownika PV, zwłaszcza, że koszt takiej gaśnicy jest niewielki. Grupa gaśnic, którymi wolno gasić urządzenia pod napięciem posiada napis na polu etykiety informujący „Do gaszenia urządzeń pod napięciem elektrycznym do 1000V” i są to wszystkie gaśnice proszkowe i śniegowe, przy czym wymagane jest zachowanie minimalnej odległości 1m od gaszonego urządzenia). Od niedawna można również zastosować gaśnice mgłowe GWM-3x lub GWM-6x – bezpieczne przy gaszeniu urządzeń elektronicznych pod napięciem i bardzo skuteczne. Nie uszkadzają przy tym układów elektronicznych – nie należy mylić z uszkodzeniem spowodowanym temperaturą od ognia – niemniej – są około 4 razy droższe od gaśnic proszkowych.

Gaśnica proszkowa GP-4x

Oznakowanie budynku

Ponadto w celu zapewnienia odpowiedniego bezpieczeństwa dla ekip ratowniczo gaśniczych należy odpowiednio oznakować obiekt wyposażony w PV (zgodnie z normą PN-EN 60364-7-712).
Naklejka z wizerunkiem modułów PV na dachu budynku powinna być umieszczona:

  • w miejscu przyłączenia instalacji PV,
  • w rozdzielni głównej budynku,
  • przy liczniku oraz
  • przy głównym wyłączniku zasilania.

Rys. 1. Oznakowanie obiektu wyposażonego w PV zgodnie z normą PN-EN 60364-7-712

Przygotowanie obiektu budowlanego i terenu do prowadzenia działań ratowniczo-gaśniczych

Z uwagi na zapewnienie bezpieczeństwa ekip ratowniczych podczas działań, należy wykonać oznaczenia następujących składowych instalacji fotowoltaicznej oraz wykonania planu urządzenia fotowoltaicznego. Część graficzna powinna zawierać:

  • obszar lokalizacji modułów PV,
  • lokalizację falownika/ów PV,
  • miejsca usytuowania elementu (np. rozłącznika) zapewniającego odłączenie napięcia po stronie DC falownika (nawet jeśli stanowi wyposażenie falownika PV),
  • przebieg tras oprzewodowania prądu stałego pozostających pod napięciem,
  • ewentualnych ognioodpornych obudów lub osłon projektowanych na tym oprzewodowaniu,
  • opcjonalnie przebiegu tras oprzewodowania prądu przemiennego,
  • legendę zastosowanych oznaczeń graficznych i literowych,
  • wskazanie osób lub podmiotów opracowujących plan oraz datę jego opracowania.

Przykładową kartę informacyjną obiektu, wzorowaną na niemieckiej normie VDE-AR-2100-7200 przedstawiono na rysunku 2.

Karta zgłoszenia do organów Państwowej Straży Pożarnej
Rys. 2. Proponowana karta informacyjna stanowiąca załącznik projektu instalacji PV
(na wzór niemieckiej normy VDE-AR-2100-712)

Należy podkreślić, że dla budynków o kubaturze do 1000 m3 nie ma wymogu i konieczności stosowania przeciwpożarowego wyłącznika prądu, ani konieczności wyłączania zasilania po stronie DC. Również standardy i normy europejskie, w tym stawiana za wzór niemiecka norma VDE-AR-2100-712 nie narzuca takiego wymogu. Ważne jest oznakowanie instalacji, które informuje stosowne służby ratownicze o zagrożeniu. Ponadto, akcje gaśniczo-ratunkowe zawsze prowadzone są z zachowaniem zasady ograniczonego zaufania, tj. w taki sposób, jakby wszystkie obwody były pod napięciem – bez względu na zastosowane rozwiązania techniczne, czy markę producenta falownika.


[2] Dla budynków mieszkalnych ZL IV od grupy wysokości „średniowysokie” wymagane jest obligatoryjne uzgodnienie.

Budynki z przeciwpożarowym wyłącznikiem prądu (PWP)

Natomiast w przypadku budynków, dla których wymagany jest Przeciwpożarowy Wyłącznik Prądu (np. te, które mają strefy pożarowe o kubaturze większej niż 1000m3) dodatkowo należy zapewnić:

Pozostałe budynki, na dachu których projektowane są instalacje fotowoltaiczne, to budynki zaliczone do kategorii PM, IN oraz do kategorii zagrożenia ludzi:

  • ZL I – np. restauracje, kina, sale balowe, duże sklepy zazwyczaj wielkopowiezrzchniowe,
  • ZL II – szpitale, budynki opieki zdrowotnej, żłobki, szpitale jednego dnia, DPSy,
  • ZL III – budynki użyteczności publicznej np. urzędy, sklepy, banki, biurowce,
  • ZL IV – budynki mieszkalne wielorodzinne tzw. bloki mieszkalne, apartamentowce,
  • ZL V – hotele, akademiki, bursy itp.

Do takiego projektu należy zawsze podejść w sposób indywidualny, uwzględniający aktualne rozwiązania ochrony przeciwpożarowej zastosowane w danym obiekcie. Niemniej w projekcie powinny się znaleźć wszystkie elementy dotyczące budynków mieszkaniowych indywidualnych, oraz dodatkowo:

  • informacje o możliwym wpływie instalacji PV na urządzenia przeciwpożarowe i inne urządzenia służące bezpieczeństwu pożarowemu, dostosowanemu do wymagań wynikających z przepisów dotyczących ochrony przeciwpożarowej i przyjętych scenariuszy pożarowych, z podstawową charakterystyką tych urządzeń,
  • lokalizacje elementów instalacji fotowoltaicznej względem urządzeń oddymiających,
  • w przypadku występowania w budynku Systemu Sygnalizacji Pożarowej, należy dokonać aktualizacji scenariusza pożarowego przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych,
  • Instrukcję Bezpieczeństwa Pożarowego należy zaktualizować o dział związany z bezpieczeństwem pożarowym instalacji fotowoltaicznej oraz sposobem postępowania w przypadku wystąpienia pożaru takiej instalacji.
  • należy zrealizować odłączenie zasilania przeciwpożarowym wyłącznikiem prądu (PWP).

W przypadku tego ostatniego wymagania warto przytoczyć Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.2019 poz. 1065):

§ 183 Warunki techniczne dotyczące instalacji elektrycznych
[…]
2. Przeciwpożarowy wyłącznik prądu, odcinający dopływ prądu do wszystkich obwodów, z wyjątkiem obwodów zasilających instalacje i urządzenia, których funkcjonowanie jest niezbędne podczas pożaru, należy stosować w strefach pożarowych o kubaturze przekraczającej 1000 m3 lub zawierających strefy zagrożone wybuchem.

Jeśli zatem w budynku występują strefy pożarowe o kubaturze powyżej 1000 m3 lub przeciwpożarowy wyłącznik prądu, instalacja PV musi zostać zaprojektowana w sposób umożliwiający odłączenie od zasilania w energię elektryczną przewodów prowadzonych przez budynek.

Opcja 1 – zewnętrzny rozłącznik DC

W związku z tym zastosowano następujące rozwiązanie polegające na zastosowaniu rozłącznika DC na dachu budynku przy jednoczesnym spełnieniu przez ten rozłącznik następujących wymagań:

  • rozłącznik DC musi być atestowany i certyfikowany do działania w warunkach pożaru,
  • musi izolować wszystkie przewody pod napięciem,
  • rozłącznik DC musi być przystosowany do prądu stałego,
  • rozłącznik DC musi posiadać wyraźnie zaznaczone pozycje WŁ. i WYŁ,
  • musi być zgodny z normą PN-EN 60947-3:2009 – „Aparatura rozdzielcza i sterownicza niskonapięciowa — Część 3: Rozłączniki, odłączniki, rozłączniki izolacyjne i zestawy łączników z bezpiecznikami topikowymi”,
  • obudowy rozłączników powinny być również oznaczone napisem „Niebezpieczeństwo – zawiera części pod napięciem w ciągu dnia”. Wszystkie etykiety muszą być wyraźne, dobrze widoczne, zbudowane i przymocowane do końca oraz czytelne.
Rys. 3. Wariant z zewnętrznym rozłącznikiem DC

Warto zaznaczyć, że urządzenia typu MLPS (obniżanie napięcia na poziomie modułu) bardzo często nie spełniają wymogów rozłączników stosowanych w ochronie przeciwpożarowej i nie mogą być jedynym sposobem zabezpieczania instalacji fotowoltaicznej przed wprowadzeniem napięcia do strefy pożarowej o kubaturze powyżej 1000 m3. Dodatkowo, dla przeciwpożarowych wyłączników prądu elementy składowe, takie jak: urządzenia uruchamiające, urządzenia sygnalizujące, urządzenia wykonawcze od dnia 01.01.2021 roku jako wyroby budowlane zostaną objęte obowiązkiem sporządzania przez producentów krajowej deklaracji właściwości użytkowych (znak budowlany „B”).

Opcja 2 – montaż falownika na zewnątrz strefy pożarowej

W związku z tym zastosowano następujące rozwiązanie polegające na montażu falowników poza strefą pożarową, względem której dokonano instalacji modułów PV. Dodatkowo należy zapewnić:

  • prowadzenie przewodów DC w sposób podobny do tych, które muszą pozostać pod napięciem w przypadku pożaru: kable odporne na działanie wysokiej temperatury i wody, obudowanie kabli ogniochronnym kanałem kablowym lub poprowadzenie ich trasami wydzielonymi pożarowo w klasie EI 60 lub EI 120,
  • umieszczenie informacja o instalacji PV przy przeciwpożarowym wyłączniku prądu,
  • uzupełnienie „Instrukcji Bezpieczeństwa Pożarowego” o sekcję dotyczącą instalacji PV wraz z częścią graficzną.
Rys. 4. Wariant z umiejscowieniem falownika (oraz obwodów DC) poza strefą pożarową o kubaturze > 1000 m3

Optymalizatory mocy – niebezpieczny środek bezpieczeństwa

Oczywiste jest, że złącza DC są potrzebne do połączenia modułów fotowoltaicznych, a także do podłączenia powstałych ciągów do falownika, ale każde dodatkowe połączenie na dachu zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia pożaru. Dlatego przy projektowaniu systemu fotowoltaicznego minimalizacja liczby punktów kontaktowych na dachu powinna być ważnym założeniem w celu zwiększenia bezpieczeństwa systemów fotowoltaicznych.

Jak zauważyli TÜV Rheinland i Fraunhofer ISE (Sepanski i in. 2015, s. 204): „Każdy dodatkowy element stwarza ryzyko dodatkowych punktów kontaktowych i innych źródeł błędów. „Elegancki” system z jak najmniejszą liczbą komponentów ma tę zaletę, że ma mniej punktów, w których może dojść do uszkodzenia systemu”.

Niezintegrowane układy elektroenergetyczne, takie jak klasyczne optymalizatory mocy prądu stałego, stosowane w celu wyłączania napięcia na poziomie modułu, wymagają zastosowania dodatkowych złączy prądu stałego na każdym module. Oznacza to, że liczba punktów połączenia na dachu zostanie znacznie zwiększona. W celach ilustracyjnych rysunek 5 pokazuje układ PV o mocy 6 kW z falownikiem szeregowym, a rysunek 6: z optymalizatorami prądu stałego. Jak pokazano, dodatkowe urządzenia zainstalowane na modułach fotowoltaicznych w obwodzie prądu stałego prawie trzykrotnie zwiększają liczbę punktów styku na dachu: 61 złączy z optymalizatorami, w porównaniu do 21 złączy dla falownika łańcuchowego.

Dlatego znacznie bardziej prawdopodobne jest wystąpienie błędów instalacji i niedopasowania złączy prądu stałego, co z kolei zwiększa ryzyko pożaru. Ta ostatnia jest dalej zwiększana, ponieważ niektórzy producenci optymalizatorów dostarczają swoim produktom bardzo niewiele opcji różnych producentów złącz DC (ECN TNO 2019), co stwarza większe ryzyko niedopasowania (niekompatybilności) złączy DC podczas instalacji.

Rys. 5. Konfiguracja systemu o mocy 6 kW z falownikiem łańcuchowym.
Rys. 6. Konfiguracji systemu o mocy 6 kW z dodatkowymi optymalizatorami.

Akty prawne i normy stanowiące podstawę opracowania

Przy opracowaniu projektu należy korzystać z następujących norm, ustaw i rozporządzeń:

  • Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 roku o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2020 r., poz. 961 tekst jednolity).
  • Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 tekst jednolity).
  • Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 grudnia 2015 roku w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. z 2015r., poz. 2117).
  • Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. z 2010 r. nr 109, poz. 719) wraz ze zmianami (Dz.U. 2019 poz. 67)
  • Ustawa Prawo Budowlane z dnia 7 lipca 1994 r.  (Dz. U. 2020 poz. 1333 tekst jednolity)
  • PN-HD 60364-7-712:2016 Instalacje elektryczne niskiego napięcia – Część 7 –712: Wymagania dotyczące specjalnych instalacji lub lokalizacji – Fotowoltaiczne (PV) układy zasilania;
  • PN-EN IEC 61730-1:2018-06 Ocena bezpieczeństwa modułu fotowoltaicznego (PV) – Część 1: Wymagania dotyczące konstrukcji;
  • PN-EN IEC 61730-2:2018-06 Ocena bezpieczeństwa modułu fotowoltaicznego (PV) – Część 2: Wymagania dotyczące badań.
  • PN-EN 62446-1:2016-08 oraz PN-EN 62446-1:2016-08/A1:2019-01 Systemy fotowoltaiczne (PV) – Wymagania dotyczące badań, dokumentacji i utrzymania – Część 1: Systemy podłączone do sieci – Dokumentacja, odbiory i nadzór;

A co z zawiadomieniem organów Państwowej Straży Pożarnej?

Nie ma wytycznych lub rozporządzeń, które regulowałyby ten wymóg narzucony w/w Ustawą. Na chwilę obecną wydaje się być zasadnym przekazanie zwięzłej informacji o dokonaniu montażu instalacji PV na budynku pod wskazanym adresem. Dzięki uprzejmości firmy F&K Engineering Consultants, właściciela platformy https://rzeczoznawcappoz-online.pl/, przekazujemy Państwu przykładowy wzór “zawiadomienia organów Państwowej Straży Pożarnej, o którym mowa w art. 56 ust. 1a“, zgodnie z Ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2020 poz. 471)

Bezpieczeństwo z firmą Fronius

Firma Fronius przykłada bardzo dużą wagę do bezpieczeństwa instalacji PV. Podejmujemy szereg działań w tym zakresie, które są naturalną konsekwencją 25-letniego doświadczenia firmy w branży fotowoltaicznej.

  • Podstawą bezpiecznej instalacji jest jej poprawne zaprojektowanie i wykonanie. Dlatego stale szkolimy naszych instalatorów i wyposażamy ich w najbardziej aktualną wiedzę.
  • Zgodność ze standardami to podstawa, ale zwykle przekraczamy ich wymagania, stawiając na najwyższą jakość w projektowaniu i produkcji falowników.
  • Dobry monitoring jest aniołem stróżem systemu fotowoltaicznego. Oferujemy falowniki wyposażone w wiele funkcji ciągłego monitorowania stanu instalacji.
  • Klasyczne falowniki wymagają minimalnej ilości połączeń po stronie DC, co zmniejsza ryzyko powstania pożaru.

Więcej materiałów na temat bezpieczeństwa pożarowego instalacji fotowoltaicznych.

Dodatek: fragment Ustawy prawo budowlane

Nowa wersja (obowiązująca od 19-09-2020)

Montażu pomp ciepła, wolno stojących kolektorów słonecznych, urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW z zastrzeżeniem, że do urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 6,5 kW stosuje się obowiązek uzgodnienia z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej, zwany dalej „uzgodnieniem pod względem ochrony przeciwpożarowej”, projektu tych urządzeń oraz zawiadomienia organów Państwowej Straży Pożarnej, o którym mowa w art. 56 ust. 1a,

Stara wersja (obowiązująca do 18-09-2020)

montażu pomp ciepła, wolnostojących kolektorów słonecznych, urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW oraz mikroinstalacji biogazu rolniczego w rozumieniu art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2018 r. poz. 2389, z późn. zm.3) ) z zastrzeżeniem, że do urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 6,5 kW oraz mikroinstalacji biogazu rolniczego, stosuje się obowiązek uzgodnienia pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej projektu budowlanego, o którym mowa w art. 6b ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1372 i 1518), oraz zawiadomienia organów Państwowej Straży Pożarnej, o którym mowa w art. 56 ust. 1a tej ustawy;

Podsumowanie

Przypominamy, że rozważając moc instalacji PV bierzemy pod uwagę generator – czyli moc modułów PV (a nie przetwornik, jakim jest falownik). Dlatego wszystkie wartości dla ułatwienia oznaczamy w “kWp”.

Jeśli instalacja PV ma ≤ 6.5 kWp

Brak konieczności uzgodnień z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń ppoż. Co oczywiście nie oznacza, że instalację można zrobić bez projektu, niechlujnie i niezgodnie z przepisami czy też normami.

Jeśli instalacja PV ma > 6.5 kWp, ale ≤ 50.0 kWp

Konieczne jest uzgodnienie “projektu tych urządzeń” z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń ppoż. Wspólnie z rzeczoznawcą powinny zostać dobrane adekwatne środki bezpieczeństwa. I nie polega to na tym, aby bezkrytycznie pakować do instalacji “wyłączniki strażaka” lub układy MLPS (optymalizatory, mikrofalowniki), ponieważ zbyt duża ilość zbędnych urządzeń i dodatkowych połączeń zwiększa ryzyko powstania pożaru w instalacji PV!

Środki organizacyjne, o których mówią normy i wytyczne SBF to:

  • prowadzenie przewodów DC poza zasięgiem ręki, podtynkowo lub w korytkach kablowych EI30
  • prawidłowe oznakowanie tras kablowych DC

Jeżeli jednak w budynku znajduje się PWP (przeciwpożarowy wyłącznik prądu), rozwiązaniem akceptowalnym jest pozostawienie przewodów DC poza strefą pożarową, czyli: montaż falownika PV na zewnątrz tej strefy.

Jeśli instalacja PV ma > 50.0 kWp

Dla takiej instalacji wymaganie jest uzyskanie pozwolenia na budowę, a co za tym idzie: uprzednie przygotowanie projektu budowlanego przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia.

Również w tym przypadku możliwe jest wykorzystanie rozwiązań organizacyjnych stosowanych w instalacjach o mocy > 6.5 kWp, ale ≤ 50.0 kWp.

Pliki do pobrania

Dodatkowa lektura

Zapraszamy do lektury artykułu: Nowe wytyczne Stowarzyszenia branży Fotowoltaicznej – jak czytać?, gdzie również można pobrać poradnik SBF.


WEBINARIUM “BEZPIECZEŃSTWO INSTALACJI PV”

Zapraszamy do obejrzenia webinarium.

Karta informacyjna stanowiąca załącznik projektu instalacji PV (edytowalna)

Karta informacyjna stanowiąca załącznik projektu instalacji PV (edytowalna)

Proponujemy – na wzór zgłoszenia z niemieckiej normy VDE-AR-2100-712 – plan oraz przekrój budynku, który zawierałby m.in.:

  • lokalizacje modułów PV,
  • lokalizacje falownika/ów,
  • drogę prowadzenia przewodów DC pozostających pod napięciem,
  • rozłącznik DC

Karta informacyjna powinna stanowić załącznik do projektu instalacji PV. Powinna również zostać umieszczona w pobliżu miejsca instalacji falownika PV.

Karta informacyjna stanowiąca załącznik projektu instalacji PV

Karta informacyjna stanowiąca załącznik projektu instalacji PV

Proponujemy – na wzór zgłoszenia z niemieckiej normy VDE-AR-2100-712 – plan oraz przekrój budynku, który zawierałby m.in.:

  • lokalizacje modułów PV,
  • lokalizacje falownika/ów,
  • drogę prowadzenia przewodów DC pozostających pod napięciem,
  • rozłącznik DC

Karta informacyjna powinna stanowić załącznik do projektu instalacji PV. Powinna również zostać umieszczona w pobliżu miejsca instalacji falownika PV.

Fotowoltaiczny Dekalog Dobrych Praktyk

Fotowoltaiczny Dekalog Dobrych Praktyk

Ochrona przeciwpożarowa instalacji fotowoltaicznych jest jednym z głównych poruszanych tematów w branży PV w ostatnich miesiącach. Stowarzyszenie Branży Fotowoltaicznej POLSKA PV wraz z firmami członkowskimi – między innymi z firmą Fronius Polska – przygotowało poradnik zawierający 10 najważniejszych zasad w zakresie projektowania, montażu i serwisowania instalacji PV wpływających na poprawę bezpieczeństwa pożarowego instalacji. 

Mimo iż instalacje fotowoltaiczne same w sobie są bezpieczne wymagają odpowiedniego projektu i montażu aby to bezpieczeństwo zachować.  

Poniżej udostępniamy link do wersji elektronicznej poradnika. Zapraszamy do lektury.

Fotowoltaiczny dekalog dobrych praktyk – SBF Polska PV

Fotowoltaiczny dekalog dobrych praktyk – SBF Polska PV

Ochrona przeciwpożarowa instalacji fotowoltaicznych jest jednym z głównych poruszanych tematów w branży PV w ostatnich miesiącach. Stowarzyszenie Branży Fotowoltaicznej POLSKA PV wraz z firmami członkowskimi przygotowało poradnik zawierający 10 najważniejszych zasad w zakresie projektowania, montażu i serwisowania instalacji PV wpływających na poprawę bezpieczeństwa pożarowego instalacji.

Mimo iż instalacje fotowoltaiczne same w sobie są bezpieczne wymagają odpowiedniego projektu i montażu aby to bezpieczeństwo zachować.

Poniżej udostępniamy link do wersji elektronicznej poradnika. Zapraszamy do lektury.

“Kompatybilne” wtyczki MC4 mogą być przyczyną pożaru

“Kompatybilne” wtyczki MC4 mogą być przyczyną pożaru

W krajach, w których instalacje fotowoltaiczne są montowane od lat kilkunastu, przygotowano statystyki, z których wynika, że najczęstszą przyczyną powstania zagrożenia pożarowego instalacji PV są łuki elektryczne na niekompatybilnych złączach DC. Potwierdzają to między innymi najnowsze badania holenderskiego urzędu technicznego (TNO), które wskazują, że najczęstszym powodem pożarów było wykorzystywanie złączy różnych producentów. Rozważając zatem kwestie bezpieczeństwa pożarowego PV nie możemy pominąć tych drobnych, ale jakże istotnych elementów.

Więcej na temat potencjalnych przyczyn incydentów pożarowych w instalacjach PV można przeczytać w artykule Bezpieczeństwo pożarowe instalacji PV. Należy podkreślić, że prawidłowo wykonana instalacja fotowoltaiczna jest całkowicie bezpieczna, a incydenty pożarowe dotyczą zaledwie około 0,014 proc. wszystkich domowych instalacji PV.

Powstawanie łuku elektrycznego

Łuk elektryczny może zdarzyć się tylko wtedy, gdy wystąpią poważne usterki w istotnych dla bezpieczeństwa systemu PV elementach i nie zostaną one zawczasu wykryte. Przyczyną może być np. uszkodzenie podwójnej izolacji przewodu DC w kilku miejscach lub zwiększona oporność na styku uszkodzonego złącza.

Zasadniczo rozróżnia się łuki równoległe i szeregowe. Znacznie bardziej prawdopodobne jest wystąpienie łuku szeregowego. W typowym systemie PV istnieją niezliczone punkty połączenia szeregowego, np. w module między poszczególnymi ogniwami, na złączach przewodów, w skrzynce przyłączeniowej modułu, na zewnątrz modułu w skrzynkach połączeniowych DC, na złączach DC lub wewnątrz falownika. Jeśli jedno z tych połączeń jest słabo wykonane, jego stan będzie pogarszał się w trakcie pracy w wyniku zwiększonej rezystancji styku: miejsce to nagrzewa się gdy płynie prąd i pojawia się „gorący punkt”.

Ze względu na pojawienie się ciepła, materiał kontaktu może dyfundować lub nawet stopić się, aż w pewnym momencie połączenie zostanie całkowicie przerwane. W tym przypadku łuk może wytworzyć się nad – początkowo bardzo małą – szczeliną powietrzną. Łuki szeregowe mają zwykle mniejszą energię niż łuki równoległe i często łuk występuje tylko w jednym z kilku równoległych łańcuchów. W rezultacie są one znacznie trudniejsze do zidentyfikowania, ponieważ instalacja wydaje się kontynuować normalną pracę. Jednak najlepiej można zapobiec ich powstawaniu lub co najmniej zminimalizować je, jeśli zastosuje się do wytycznych, takich jak chociażby: Ograniczenie ryzyka wystąpienia pożaru w instalacjach PV.

W przypadku tak zwanych łuków równoległych już zapewnienie monitorowania stanu izolacji DC przez falownik zapewnia znaczną ochronę, ponieważ poprzez wyeliminowanie pierwszych symptomów błędów izolacji, w większości przypadków można zapobiec powstaniu łuku równoległego. Oznacza to jednak, że operator systemu fotowoltaicznego musi być szczególnie uczulony, aby analizować komunikaty o błędach pochodzące z falownika i poinformować o tym fakcie specjalistyczną firmę.

Rys. 1. przedstawia schematycznie różne lokalizacje ryzyka wystąpienia łuków: szeregowych i równoległych.

W przypadku łączenia n modułów PV w pojedynczy łańcuch mamy n + 1 połączeń.

W przypadku stosowania w instalacji zewnętrznych urządzeń typu MLPE podłączanych do każdego z modułów, ilość połączeń wzrasta do (2 • n) + n + 1 = 3 • n + 1, a więc trzykrotnie!

Kompatybilność złączy MC4

W pierwszych latach budowania instalacji PV na rynku dostępny był szereg różnych typów złącz DC. Były to wyraźnie różne konstrukcje i nie można było ze sobą łączyć. Od początku lat 2000-tych złącze typu MC4 (produkowany przez Multi-Contact AG, od 1 stycznia 2017 o nazwie Stäubli Electrical Connectors AG) stało się najbardziej popularne. Inni producenci zaczęli dostosowywać swoje złącza do produktu “MC4”. Nie są jednakże dostępne żadne standardy, wytyczne ani specyfikacje techniczne, które szczegółowo definiowałyby konstrukcję tych konektorów. Norma PN-EN 62852:2015, często przywoływana w kontekście złącz DC, jest normą bezpieczeństwa produktu i nie ma na celu testowania wzajemnego dopasowania różnych złącz.

Doświadczenia innych krajów wskazują, że problemy ze złączami DC są główną przyczyną awarii oraz zagrożenia pożarowego w systemach PV. Raporty z różnych laboratoriów testowych wykazały, że szczególnie niebezpieczne mogą być połączenia wykonane złączami DC pochodzącymi od różnych producentów. Nawet jeśli spełniają one podstawowe wymagania jakościowe w krótkim okresie czasu, w dłuższej perspektywie mogą obniżać jakość połączenia, a w efekcie zwiększać zagrożenie pożarowe.

Łączenie modułów między sobą jest względnie bezpieczne, ponieważ łączy się je konektorami pochodzącymi od tego samego producenta. Problem pojawia się jednak na zakończeniach łańcucha modułów. Natomiast szczególną uwagę na zagadnienie kompatybilności złącz należy zwrócić przy podłączaniu do modułów zewnętrznych urządzeń MPLE (ang. Module Level Power Electronics), takich jak mikrofalowniki lub optymalizatory mocy. Niezastosowanie złącz tego samego typu i producenta w modułach PV i urządzeniach MLPE może potencjalnie prowadzić do zwiększenia ryzyka powstania łuku elektrycznego, a co za tym idzie – ryzyka powstania pożaru. 

Niezależnie od tych okoliczności, złącza DC są często deklarowane przez producentów jako „kompatybilne z MC4”. To twierdzenie o zgodności jest potencjalnie mylące, ponieważ sugeruje bezpieczną interoperacyjność złączy DC pochodzących od różnych producentów.

Przyczyny nieprawidłowego połączenia złączy DC pochodzących od różnych producentów mogą być następujące:

  • producenci używają różnych stopów metali. Powoduje to wysokie ryzyko zwiększonej rezystancji między złączami DC, np. z powodu korozji kontaktowej na styku dwóch różnych materiałów;
  • producenci stosują różne konstrukcje styków. Powoduje to wysokie ryzyko zwiększonej odporności;
  • nie są zdefiniowane tolerancje mechaniczne. Może to prowadzić zarówno do stresu materiałowego, jak i do luźnych (niepewnych) połączeń;
  • materiał użyty do polimerowych (plastikowych) części oryginalnego złącza DC nie został podany. To stwarza ryzyko niekompatybilności chemicznej oraz różnej rozszerzalności cieplnej, co przekłada się na przyspieszone starzenie elementów oraz ryzyko rozszczelnienia złącza, co może prowadzić do przedostania się pyłu i wody.

W Europie normy IEC 62548 i IEC 60364-7-712:2017 nie zezwalają na podłączanie złączy DC różnych producentów. Norma PN-EN 62852:2015-05 (wersja angielska) nie jest dedykowana do zastosowania w przypadku użycia złącz DC wytwarzanych przez różnych producentów i nie gwarantuje długoterminowej niezawodności takiego połączenia. Mimo wyraźnych zakazów w tych międzynarodowych standardach świadomość pojawiającego się zagrożenia, gdy lekceważy się te klauzule, nie jest dziś wystarczająca.

Podsumowanie

Stosowanie oryginalnych wtyczek MC4 jest jednym z podstawowych wymagań do zapewnienia bezpieczeństwa instalacji PV, zważywszy następujące fakty:

  • nie wolno łączyć ze sobą wtyczek i gniazd pochodzących od różnych producentów. Pojęcie wtyczka “kompatybilna z MC4” jest z założenia fałszywe, ponieważ nie ma żadnego standardu, który definiowałby, jakie parametry, wymiary oraz materiały mają być zastosowane, aby wtyczka idealnie “pasowała” do oryginału;
  • ze statystyk wynika, że jedną z najczęstszych przyczyn powstania zagrożenia pożarowego są wtyczki DC, zatem należy dążyć do zmniejszenia liczby połączeń DC w instalacji.
  • wszelkiego rodzaju urządzenia, które dołącza się bezpośrednio do modułów PV muszą mieć wtyczki tego samego typu i pochodzące od tego samego producenta, co moduły PV. Stosowanie wtyczek i gniazd “MC4” pochodzących od różnych producentów, w tym mieszanie oryginałów z kopiami, to najczęstsza przyczyna spalenia/pożaru złącza DC!

Więcej na temat oryginalnych złączy MC4 można przeczytać w artykule Pani Alicji Miłosz: Oryginalne złącza MC4; dlaczego warto je wybrać i jak rozpoznać wśród kopii.